Operacje na PKB to jedno z najczęstszych zagadnień występujących na egzaminie wstępnym na studia magisterskie SGH. W tym artykule dowiesz się wszystkiego, co potrzebne aby bez problemu rozwiązać zadania związane z tą tematyką na arkuszu!
Sprawdzian kwalifikacyjny na studia magisterskie na SGH w roku akademickim 2025/2026 składać się będzie z trzech modułów:
- językowo-ogólnego (język obcy, mikroekonomia, makroekonomia);
- ilościowego (matematyka, ekonometria, statystyka);
- jakościowego (zarządzanie i marketing, finanse, integracja europejska);
Każdy z kandydatów zobowiązany jest przystąpić do części ogólnej oraz jednej z dwóch pozostałych – w zależności od kierunku, na który się rekrutuje.
Sprawdzian wiedzy o gospodarce, znany również jako egzamin wstępny na studia ekonomiczne, co roku prezentuje wysoki poziom trudności, jednocześnie stanowiąc skuteczne sito selekcji najlepszych kandydatów. Wśród pytań pojawiają się zarówno niuansowe zadania teoretyczne, jak i skomplikowane polecenia obliczeniowe, które wymagają nie tylko wiedzy, ale także analitycznego myślenia. Dlatego, żeby pomóc Wam odpowiednio przygotować się do nauki i zwiększyć szanse na sukces, przygotowaliśmy serię artykułów, które stanowią szczegółowy opis najważniejszych zagadnień wchodzących w skład poszczególnych modułów. Ponadto, cykl ten jest jednocześnie prezentacją przykładowych wykresów, obliczeń czy wyjaśnień, które wchodzą w skład pełnego kursu przygotowującego do egzaminu wstępnego, ułatwiając kompleksowe przygotowanie do testu z gospodarki.
Dokładny opis kursu znajdziesz w dedykowanej zakładce na stronie internetowej.
Operacje na PKB – teoria
Produkt Krajowy Brutto to najczęściej wykorzystywany miernik aktywności gospodarczej, a jego ogólna formuła obliczeniowa jest dość prosta i wygląda następująco:

Sumowanie wydatków na zakończone produkty, podjętych jako:
- konsumpcję (C) – dokonywane przez gospodarstwa domowe
- inwestycje (I) – dokonywane przez przedsiębiorstwa; zaliczamy również tutaj wydatki gospodarstw domowych na nieruchomości
- wydatki rządowe (G) – zakupy przez państwo dóbr i usług (nie uwzględnia się tutaj transferów, które nie tworzą wartości dodanej)
- export netto (NX) = eksport – import
Mimo pozornej prostoty tego zapisu, jest on jednocześnie bardzo ogólny, co w wielu praktycznych zastosowaniach stanowi znaczącą wadę. Dlatego właśnie ekonomiści w analizie gospodarczej najczęściej posługują się specjalnymi miernikami, które powstają w wyniku przetworzenia PKB obliczonego w cenach rynkowych poprzez zastosowanie określonych operacji korygujących. Dzięki temu uzyskujemy bardziej precyzyjne narzędzia do porównań i oceny zjawisk ekonomicznych. Możemy wyróżnić trzy podstawowe typy takich operacji:
- przejście z cen rynkowych na ceny czynników wytwórczych

- przejście z produktu w wyrażeniu krajowym na narodowe

- przejście z produktu brutto na netto

Operacje na PKB – przykładowe zadanie
Wiedząc, że:
- dochód narodowy pewnego kraju wynosi 600 mld,
- subsydia 50 mld,
- podatki pośrednie 60 mld,
- amortyzacja 110 mld,
- inwestycje netto 70 mld,
- saldo dochodów netto z własności zagranicznych 120 mld,
oblicz produkt krajowy netto w cenach rynkowych.
Rozwiązanie:
Dochód narodowy, to nazwa konkretnego agregatu makroekonomicznego powstałego na bazie PKB, konkretnie jest to produkt narodowy netto w cenach czynników wytwórczych (PNN c.c.w.)
Jesteśmy proszeni o obliczenie PKN w cenach rynkowych.
Musimy zatem:
- dokonać przejścia z miernika „narodowego” na „krajowy” (poprzez odjęcie salda dochodów netto z własności zagranicznych);
- dokonać przejścia z cen czynników wytwórczych na ceny rynkowe (poprzez odjęcie subsydiów oraz dodanie podatków pośrednich).
Wobec tego:

Podsumowanie
Mamy nadzieję, że po lekturze tego tekstu ewentualne zadania oparte na zagadnieniu operacji na PKB nie będą sprawiać Wam problemów!
Jeżeli bylibyście zainteresowani pełnymi przygotowaniami do egzaminu – zgłoście się do nas mailowo na egzaminsgh@edufactory.pl!
Sprawdź także nasze inne artykuły o rekrutacji na studia magisterskie SGH:
- Studia magisterskie SGH – Niezbędnik Kandydata
- Jak dostać się na studia magisterskie SGH?
- 5 sposobów na skuteczną naukę ekonomii
- Sprawdzian wiedzy o gospodarce – najważniejsze zagadnienia modułu ogólnego 1/5 – funkcja Cobba-Douglasa
- Sprawdzian wiedzy o gospodarce – najważniejsze zagadnienia modułu ogólnego 2/5 – próg rentowności
- Sprawdzian wiedzy o gospodarce – najważniejsze zagadnienia modułu ogólnego 3/5 – dylemat więźnia
- Sprawdzian wiedzy o gospodarce – najważniejsze zagadnienia modułu ogólnego 4/5 – operacje na PKB
- Sprawdzian wiedzy o gospodarce – najważniejsze zagadnienia modułu ogólnego 5/5 – mnożnik keynesowski


